Chào bà con nông dân, các bác cán bộ thôn xã và ban quản lý Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp! Tôi là thợ máy xúc, tài xế xe bồn kiêm chỉ huy đội thi công cơ giới hạ tầng tại Công Ty Môi Trường Xanh. Gắn bó với cái nghề lội bùn, lặn ngụp khơi thông cống rãnh hàng chục năm trời, rong ruổi khắp các tỉnh thành, tôi hiểu tận tâm can nỗi vất vả của bà con mỗi khi dòng nước thủy lợi gặp sự cố.
Mương hở, kênh rạch nội đồng chính là “mạch máu” nuôi dưỡng cả cánh đồng. Thế nhưng qua nhiều năm sử dụng, bùn đất bồi lắng, cỏ dại, lục bình mọc um tùm, cộng thêm rác thải ứ đọng đã bóp nghẹt dòng chảy. Hậu quả là mùa khô thì ruộng đồng nứt nẻ vì thiếu nước tưới, mùa mưa thì nước bẩn tràn ngược vào khu dân cư gây ngập úng, bốc mùi hôi thối kinh khủng. Đã đến lúc chúng ta phải giải quyết bài toán này một cách triệt để. Hôm nay, tôi xin chia sẻ kinh nghiệm thực chiến và tư vấn cho các bác giải pháp nạo vét kênh mương nông nghiệp bằng máy móc cơ giới – phương án cứu cánh nhanh gọn, an toàn và tối ưu ngân sách nhất hiện nay.
Kinh nghiệm thực tế: Khi kênh mương “tắc thở”, mùa màng điêu đứng
Tháng trước, đội thi công của tôi vừa ký hợp đồng xử lý tuyến kênh mương liên xã dài gần 3km. Xuống tới hiện trường mới thấy xót xa các bác ạ. Con mương thiết kế rộng 4 mét mà bùn lầy bồi đắp, hai bên lau sậy mọc lấn ra chỉ còn một lạch nước róc rách chưa tới 1 mét ngang. Xác nilon, chai lọ, cành cây gãy mắc kẹt vào nhau tạo thành những con đập ngăn nước bất đắc dĩ.
Bác chủ tịch xã ngán ngẩm kể: “Xã tính hô hào bà con thanh niên vác cuốc xẻng đi vét bùn thủ công cho tiết kiệm. Nhưng lội xuống rồi mới thấy ớn, bùn ngập tới ngực, móc lên bờ mưa xuống nó lại trôi tuột về chỗ cũ. Khí độc dưới lớp bùn sình bốc lên nồng nặc làm mấy cậu thanh niên buồn nôn, chóng mặt phải bỏ cuộc giữa chừng”.
Nhìn thấy tình cảnh đó, tôi lập tức điều động 2 xe cuốc gầu dài (máy xúc cần vươn) kết hợp với máy bơm hút thủy lực công suất lớn. Những mảng lục bình đặc quánh, những tảng bùn đen ngòm đóng cứng được máy múc gạt phăng lên bờ và đưa thẳng lên xe tải ben. Ở những đoạn cống ngầm xuyên qua đường quốc lộ bị rác bít kín, chúng tôi phải dùng đến hệ thống máy phản lực nước khơi thông cống ngầm xịt phá vỡ các tảng đất đá kết dính. Chỉ sau 3 ngày thi công bám sát hiện trường, toàn bộ 3km kênh mương đã được nạo vét sâu tới đáy, dòng chảy ồ ạt dẫn nước mát rượi về tận cuối cánh đồng.
Bảng so sánh: Tại sao nên ký hợp đồng nạo vét cơ giới thay vì làm thủ công?
Nhiều ban quản lý thôn xã vẫn e ngại chi phí khi thuê công ty chuyên nghiệp nên thường tự khoán cho các tổ thợ bốc vác, làm thủ công. Để các bác thấy rõ đồng tiền ngân sách hoặc tiền đóng góp của bà con được sử dụng hiệu quả, đáng đồng tiền bát gạo ra sao, tôi xin làm một bảng so sánh thực tế như sau:
| Tiêu chí đánh giá | Nạo vét thủ công (Thuê nhân công cuốc xẻng) | Hợp đồng nạo vét cơ giới (Máy xúc, xe bồn hút) |
| Tiến độ thi công | Rất chậm, kéo dài nhiều tuần lễ, ảnh hưởng giao thông nội đồng. | Thần tốc, giải quyết hàng km mương chỉ trong vài ngày. |
| Chất lượng làm sạch | Chỉ hớt được váng bùn bề mặt, rác ngầm không thể lôi lên được. | Làm sạch 100% tận đáy mương, bóc tách bùn lầy, rễ cây dại. |
| Khả năng xử lý cống ngầm | Hoàn toàn bó tay, dễ gây ngạt khí độc nếu chui vào hầm cống. | Xử lý triệt để bằng vòi phun áp lực và xe hút chân không chuyên dụng. |
| Xử lý bùn thải | Vứt bừa bãi lên bờ kênh, mưa xuống bùn lại trôi tuột xuống mương. | Có xe tải ben chở bùn thải đi đổ đúng nơi quy định của bãi rác xã. |
Quy trình triển khai hợp đồng nạo vét mương rạch chuẩn kỹ thuật
Làm việc với bà con nông dân là phải rành mạch, rõ ràng, không vẽ vời. Quy trình làm việc của Môi Trường Xanh luôn tuân thủ 5 bước cứng như thép:
- Tiếp nhận và khảo sát thực địa: Kỹ thuật viên xuống tận bờ mương, lội xuống đo độ sâu bùn bồi lắng, đánh giá lưu lượng dòng chảy và lập bản đồ các điểm nghẽn rác.
- Lập phương án và báo giá minh bạch: Trình bày phương án dùng máy múc bánh xích hay máy múc bánh lốp (tùy độ lún của bờ kênh), tính toán số lượng xe tải chở bùn và chốt giá khoán trọn gói theo mét dài hoặc theo khối lượng m3 với ban quản lý.
- Tập kết thiết bị thi công: Huy động máy móc, chăng dây cảnh báo an toàn. Phát quang bụi rậm, lục bình hai bên bờ để tạo mặt bằng cho xe cơ giới hoạt động.
- Thi công nạo vét: Máy xúc tiến hành vét lớp bùn dưới đáy mương theo đúng cao độ thiết kế. Bùn lầy vớt lên được để ráo nước trước khi cẩu lên xe tải chở đi, tránh vung vãi ra đường làng ngõ xóm.
- Bàn giao và nghiệm thu: Xả nước thử nghiệm kiểm tra tốc độ dòng chảy. Khi hai bên (công ty và đại diện HTX) cùng ký biên bản nghiệm thu mương sạch, nước thông thì chúng tôi mới nhận thanh toán.
Cảnh giác các “đội thầu cỏ” và mẹo bảo vệ mương nội đồng
Thời gian qua, có không ít xã bị các “đội thầu cỏ”, công ty “ma” lừa đảo. Họ mang vài cái máy cũ kỹ xả khói mù mịt đến làm, cào được vài lớp bùn nông trên mặt rồi bỏ trốn, không chịu chở rác thải đi tiêu hủy, bắt bà con phải gánh chịu hậu quả ô nhiễm. Để không bị mất tiền oan từ ngân sách nhà nước và quỹ đen của thôn, các bác lãnh đạo nhất định phải trang bị kiến thức để nhận diện các chiêu trò lừa đảo của giới thầu vệ sinh môi trường. Hãy yêu cầu họ trình giấy phép kinh doanh, hợp đồng cam kết khối lượng rõ ràng và chỉ thanh toán khi đã nghiệm thu hoàn chỉnh.
Thêm vào đó, để giữ cho con mương được thông thoáng quanh năm, tránh tốn kém nạo vét liên tục, ban quản lý nên vận động bà con áp dụng các mẹo bảo vệ và duy tu hệ thống cống rãnh: Tuyệt đối không xả nilon, bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chai lọ xuống mương; định kỳ hàng tháng tổ chức vớt rác tại các tấm lưới chắn trước miệng cống trạm bơm.
Lời kết: Kênh rạch có thông thoáng thì ruộng đồng mới trĩu hạt, xóm làng mới yên vui sạch sẽ. Hãy để máy móc cơ giới hiện đại thay thế sức người mệt nhọc. Lựa chọn một đơn vị thi công uy tín, có năng lực cơ giới mạnh chính là cách bà con bảo vệ mùa màng và tiền bạc của mình một cách khôn ngoan nhất!
THÔNG TIN LIÊN HỆ ĐỘI CƠ GIỚI NẠO VÉT KÊNH MƯƠNG:
Hệ thống mương hở, cống ngầm của HTX, trang trại hoặc khu dân cư của các bác đang bị bùn đất, rác thải bức tử? Cần huy động dàn máy xúc, xe bồn chuyên dụng dọn dẹp mặt bằng ngay lập tức? Hãy để Môi Trường Xanh sát cánh cùng bà con nông dân!
